Bağımsız denetim, iç denetim, denetim sürecinin planlanması, risk değerlendirmesi ve KGK standartları hakkında kapsamlı rehber.
İki denetim türü birbirini tamamlar; ancak amaçları, bağımsızlık yapısı ve raporlama muhatabı bakımından önemli farklılıklar taşır.
Finansal tabloların, ilgili finansal raporlama çerçevesine göre doğru ve dürüst bir şekilde sunulup sunulmadığına ilişkin güvence vermek.
Şirketin tüm finansal tabloları: bilanço, gelir tablosu, nakit akışı tablosu ve özkaynak değişim tablosu.
Denetçi, müşteriden tamamen bağımsız olmak zorundadır. KGK denetçi tescil ve yetkilendirme sistemi bu bağımsızlığı güvence altına alır.
Pay sahipleri, alacaklılar ve diğer kamuoyu kullanıcıları.
Risk yönetimi, iç kontrol sisteminin etkinliği ve kurumsal yönetim uygulamalarının değerlendirilmesi yoluyla örgütsel hedeflere katkı sağlamak.
Operasyonel süreçler, bilgi teknolojisi, uyum, finansal kontroller — tüm örgütsel faaliyetler.
Kurum bünyesindeki iç denetim birimi veya outsourcing yoluyla sağlanır; denetim komitesine ya da yönetim kuruluna raporlanır.
Üst yönetim, denetim komitesi ve yönetim kurulu.
Risk profili belirlenir, denetim stratejisi ve planı hazırlanır, ekip atanır ve takvim oluşturulur.
Hata, hile ve iç kontrol zayıflıkları analiz edilir. Önemlilik eşiği (materiality) belirlenir.
Analitik prosedürler, detay testleri ve iç kontrol testleri uygulanır; kanıtlar toplanır.
Denetim görüşü oluşturulur (olumlu, şartlı, olumsuz veya görüş bildirmekten kaçınma) ve rapor imzalanır.
Denetim riski, yapısal risk, kontrol riski ve tespit riski bileşenlerinin çarpımıyla oluşur. Aşağıda tipik bir risk değerlendirme tablosu örneği yer almaktadır.
| Risk Alanı | Yapısal Risk | Kontrol Riski | Bileşik Risk | Denetim Yaklaşımı |
|---|---|---|---|---|
| Hasılat Tanıma | Yüksek | Orta | Yüksek | Kapsamlı detay testi + analitik prosedür |
| Stok Değerlemesi | Yüksek | Düşük | Orta-Yüksek | Fiziksel sayım + maliyet analizi |
| İlişkili Taraf İşlemleri | Yüksek | Orta | Yüksek | Kontrat incelemesi + onay prosedürleri |
| Duran Varlık Amortismanı | Düşük | Düşük | Düşük | Sınırlı prosedür + analitik |
| Finansal Araçlar (TFRS 9) | Yüksek | Orta | Yüksek | Değerleme uzmanı kullanımı + testler |
Şirketinizin denetim hazırlığı ve iç kontrol sistemleri konusunda rehberlik için SSS sayfamızı veya iletişim formunu kullanabilirsiniz.